Een nieuwe Techno Talk, dit keer een blik op de actie van het instrument. De action zogezegd.

Big M’s Techno Talk Vol.22:
Intonatie.. Anddddddd… ACTION

De twee andere grote invloedsfactoren op de intonatie zijn de Actie en de materialen van de gitaar zelf.  In deze techno talk hebben we het over de Action, de Actie van een gitaar. De actie van een gitaar is de afstand tussen de snaren en het fretbord. Hoe groter deze actie is, hoe verder de gitarist de snaar in zal moeten drukken om de snaar op het fretbord te krijgen. Een gespannen snaar zal trachten een rechte lijn te vormen tussen de kam en de brug. Dit is immers de kortste afstand tussen kam en brug.

Gaat men de snaar uit deze positie drukken zal de snaar dus een langere afstand tussen kam en brug moeten overbruggen. De snaar gaat immers “via een omweg” van kam naar brug, namelijk via het fretbord. De lengte voor de snaar wordt dan dus langer gemaakt door het indrukken van de snaar. Door deze vervorming van de snaar wordt de spanning in de snaar hoger en een hogere spanning wordt dus weer vertaald in een hogere toon. Omdat dit indrukken meer kracht kost, zal de gitarist daarnaast het gevoel hebben dat de gitaar zwaarder speelt.

1. De actie wordt eigenlijk door 3 hoofdfactoren bepaald:
• De hoogte van de kam boven het fretbord – Hoe hoger de kam staat, hoe groter de actie zal zijn
• De hoogte van de brug boven het fretbord – Hoe hoger de brug staat, hoe groter de actie zal zijn
• De kromming / het hol staan van de hals – Hoe holler de hals staat, hoe groter de actie zal zijn

De kromming / hol staan van de hals en de hoogte van de kam boven het fretbord hebben dezelfde oorzaak, namelijk: hoe hard trekken de snaren aan de hals. De hoogte van de brug is bij veel, met name akoestische gitaren moeilijk of niet te veranderen. Bij veel elektrische gitaren is dit wel in te stellen.

Het is dus zaak om het hol staan van de hals te beperken als ook de hoogte van de brug boven het fretbord. Op die manier wordt de actie dus verminderd en dus de snaar minimaal “verlengt” bij het indrukken op het fretbord en zal de toonhoogte dus minimaal hoger worden.

Elke medaille heeft echter een keerzijde. Actie is nodig omdat we willen voorkomen dat de snaar tegen de frets gaat rinkelen wanneer de snaar wordt aangeslagen. Dit is wat men “string buzz” of “string rattle” noemt. Het is dus zaak om een licht spelende gitaar met juiste intonatie te krijgen waar geen string rattle zich voordoet. Actie dus zo klein mogelijk maar zo groot als noodzakelijk.

Een goede gitaarbouwer, met name een bouwer die gitaren met een vaste brug uitrust, zal overigens rekening houden met de verlenging van snaren die door de actie wordt veroorzaakt. Wanneer de frets geplaatst worden op het fretbord zal er gekeken worden naar het fenomeen dat een ingedrukte snaar een hogere spanning geeft.. Hogere spanning geeft hogere toon (dan gepland). Dit moet dan dus gecompenseerd worden door de snaarlengte naar de brug iets groter te maken dan theoretisch zou moeten. De fret zal dus een fractie verder richting de kam geplaatst worden.