Ondanks het drukke studeren van Big M voor On Stage 2009 heeft hij toch nog kans gezien er een nieuwe Techn Talk uit te persen. Voor zijn talrijke fans Big M speelt 11 en 12 december op On Stage. De happening in Almere voor gitaarenthousiastelingen die gitaarles in Almere volgen .

Big M’s Techno Talk Jr.2 Vol.10:
Titel: De piëzo pick-up

Een van de leukste pick-up systemen die er is vind ik zelf wel de piëzo pick-up. Je ziet aan de buitenkant er helemaal niets van, behalve misschien een voorversterker in de gitaar. Piëzo elementen geven nog weer iets minder energie af dan bijvoorbeeld een elektromagnetisch element en daarom is een voorversterking vlak bij de bron vaak wel erg gewenst.

Wat is dan een piëzo pick-up? Beginnen maar met wat het piëzo effect is. Dit is een omkeerbaar effect dat een elektrische spanningsverschil genereert tussen twee zijden van een (meestal) kristal zodra het kristal mechanisch wordt vervormt. De vervorming geeft een snanningsverschil over twee zijden van het element. Omkeerbaar is het, omdat wanneer je een elektrische spanning op het element zet, het element zal vervormen. Spanning en vervorming zijn dus direct aan elkaar gerelateerd bij Piëzo elementen.

Piëzo element op een nylonsnarige klassieke gitaar>

Een leuk voorbeeld van een piëzo toepassing is een gasaansteker. Als je die vroeger van je pa gejat had en voor de knal kapot had gegooid (don’t try this at home my friends) bleef het ontstekingselementje toch altijd wel in takt. Hiermee kon je op school andere kinderen leuke bewegingen laten maken. Naast een vervelende klier gaan zitten, met je armen over elkaar en voorover leunend had je in je hand dat ontstekertje van die aansteker. Je hand achter de kruisende arm had je het element heel dicht bij de arm van die eikel naast je. Dan: TAK Auw ! gloeiende gloeiende !@$!#@%!@#@%!@%#…..

Een puntvormig hamertje in het mechaniek wordt door veerkracht op het piëzo kristal geslagen, leidend tot een lokaal zeer grote vervorming (enkele tienden van milimeters… ja.. das groot voor een piëzo element). Dit geeft tot enkele duizenden Volts af, maar zonder vermogen erachter. Maar….JE VOELT HET WEL !

Hoe nu op een gitaar? Onder de wit (meestal “plastic”, soms “benen”) brug wordt een piëzo element gelegd. De snaar, die over de brug heen ligt, trilt met zijn eigenfrequentie als hij wordt aangeslagen. Dit resulteert in, zij het hele kleine, vervormingen in de hele gitaar en daarmee ook in de brug. Ook het piëzo eronder vervormt met de frequentie van de gitaarsnaar en geeft dus ook een variërende kleine spanning af met een zelfde frequentie als die van de snaar die het piëzo element doet vervormen. Omdat de bewegingen binnen het piëzo elementje uiterst klein zijn (denk hier aan duizendste van een millimeter) zijn de spanningen ook niet van het kaliber die zich bij een gasaansteker voordoen.

Sommige piezo elementen worden niet onder de brug geplaatst, maar worden vlak achter de brug op de body gemonteerd. Ook daar zijn de vervormingen van het bovenblad genoeg om het piëzo element een signaaltje te laten genereren. Trek je Alhambra of Martinez maar weer uit de kast en plak er een piëzo op. Daarmee kun je voorstellen dat ELK akoestisch werkend instrument, elk instrument dat trillingen in een (relatief) flexibel bovenblad met een klankkast, voorzien kan worden van een piëzo element. Banjo’s, ukulele, Mandolines, Violen, Chello’s, Contrabassen. Zelfs een harp of een compenseer-je-gereedschap-met-een-enorm-formaat instrument als een vleugel zouden kunnen worden uitgerust met een piëzo element

Het uiteindelijke signaaltje gooien we via de Direct Input van Bart (Brittmusic) een versterker in, die op zijn beurt een toch wel goed hoorbaar geluid kan produceren bij On Stage….

Oh ja, merken zijn bijvoorbeeld Fishman en Shadow

Volgende keer: De optische pickup

Piëzo element in een brug ingebouwd>